راهنماهای مرتبط
چطور برنامهٔ فیلترشکن پرخطر را تشخیص دهیم
به‌روزرسانی
هر بایتی که دستگاهتان می‌فرستد از برنامهٔ VPN می‌گذرد و برنامه میتواند هر چه را بخواهد ببیند. دو دسته بیش از همه جای شک دارند: برنامه‌هایی با پشتوانهٔ نهادهای نظارتی که به اسم «قانونی بودن» ثبت‌نام با هویت واقعی می‌خواهند و سوابق را به بالادستی تحویل می‌دهند، و شتاب‌دهنده‌ها و فیلترشکن‌های رایگان با منشأ نامعلوم که از اطلاعات شما، دستگاه شما یا چیزی که در آن کار می‌گذارند پول درمی‌آورند. هر دو یک وجه مشترک دارند: خوب کار می‌کنند. مشکل در چیزی است که نمی‌بینید. در ادامه ده نشانه که خودتان میتوانید بررسی کنید، این‌که اگر قبلاً یکی را نصب کرده‌اید چه کنید، و یک خودآزمایی سه‌دقیقه‌ای آمده است.
چرا برنامهٔ VPN از یک برنامهٔ معمولی پرخطرتر است
VPN در سطح سیستم کار میکند: ترافیک همهٔ برنامه‌های دستگاه را می‌گیرد، از جمله آن‌هایی که بی‌خبر از شما در پس‌زمینه اجرا می‌شوند. یک برنامهٔ معمولی میتواند چیزهایی را که خودش جمع کرده لو بدهد؛ یک VPN میتواند هر کاری را که روی آن دستگاه می‌کنید لو بدهد. پس معیار انتخابش باید خیلی بالاتر باشد.
«اتفاقی نیفتاده» دلیل امن بودن نیست. ثبت، گزارش‌دهی و تزریق روی سرور یا در پس‌زمینه انجام می‌شود و کاربر چیزی حس نمی‌کند؛ پیامدها اغلب ماه‌ها بعد می‌رسند و نمیشود ردشان را تا یک برنامهٔ مشخص گرفت.
ده نشانه
- منشأ نامعلوم: فایل نصبی از یک گروه گفتگو، لینک اشتراک فایل یا کد QR می‌رسد و نه سایت رسمی دارد نه صفحه در فروشگاه. کلاینت معتبر از فروشگاه برنامه، سایت سازنده یا صفحهٔ انتشاری می‌آید که امضایش قابل بررسی باشد.
- از شما می‌خواهد گواهی ریشه نصب کنید: «به این گواهی اعتماد کنید»، «این پروفایل را نصب کنید»، به یک CA اعتماد کنید. با نصب گواهی ریشه میتواند همهٔ ترافیک HTTPS شما، از جمله بانک و ایمیل، را رمزگشایی کند. یک VPN معمولی هیچ‌وقت به این نیاز ندارد.
- دسترسی‌های بیش از حد: VPNی که مخاطبان، پیامک، سابقهٔ تماس، موقعیت دقیق یا گالری عکس می‌خواهد. VPN فقط اجازهٔ ساخت تونل را لازم دارد.
- احراز هویت: ثبت‌نام کارت ملی، اسکن چهره یا شمارهٔ موبایل داخلی (در چین، شمارهٔ چینی) می‌خواهد. دقیقاً همین‌طور است که یک VPN «قانونی» هویت شما را به سوابق ترافیکتان گره می‌زند؛ سرویس معتبر فقط یک ایمیل لازم دارد.
- پروتکل اختصاصی و کلاینت بسته: فقط با برنامهٔ خودش کار میکند و از هیچ پروتکل استانداردی (AnyConnect، OpenVPN، WireGuard، Hiddify) پشتیبانی نمی‌کند، پس نمی‌توانید با یک کلاینت متنباز بررسی کنید واقعاً چه چیزی می‌فرستد.
- رایگان بدون درآمد پیدا: نه طرح پولی، نه تبلیغ، نه مشتری تجاری، ولی سال‌هاست کار میکند. پهنای باند خروجی از سرزمین اصلی چین پولی و به اندازهٔ مصرف است؛ سرویسی که پولی نمی‌گیرد از جای دیگری برداشت میکند.
- بدون شرکت، بدون پشتیبانی، بدون سابقه: هیچ نهاد گردانندهای پیدا نمیشود، کسی برای تماس نیست، دامنه کمتر از یک سال پیش ثبت شده و مدام اسم عوض میکند.
- ترافیک پس‌زمینهٔ غیرعادی: دستگاه در حالت بیکار مدام آپلود میکند و باتری و حجم اینترنت زود تمام می‌شود. ممکن است از دستگاه شما به‌عنوان خروجی برای دیگران استفاده کند یا اطلاعاتتان را همگام کند.
- تبلیغاتی که روی «رسمی»، «ثبت‌شده» و «قانونی و مجاز» تأکید میکند و القا میکند بقیه همه غیرقانونی‌اند: شعار همیشگی برنامه‌هایی که پشتوانهٔ نظارتی دارند و «قانونی بودنشان» یعنی ثبت و گزارش‌دهی.
- امتیازهای یکدست عالی در فروشگاه، نظرهایی که شبیه هم نوشته شده‌اند و تعداد دانلودی که با تعداد نظرها نمی‌خواند: خریداری‌شده.
چطور بررسی کنیم
- پروتکل را بررسی کنید: آیا سایت می‌گوید از چه پروتکل‌هایی استفاده میکند و کلاینتهای شخص ثالث هم کار می‌کنند؟ سرویسی که با OpenVPN، AnyConnect، Hiddify یا Tailscale در دسترس است، این امکان را میدهد که ترافیک ارسالی را ضبط و بررسی کنید.
- دسترسی‌ها را بررسی کنید: بعد از نصب، تنظیمات سیستم را باز کنید، همه‌چیز جز اجازهٔ VPN را پس بگیرید و ببینید باز هم کار میکند یا نه. اگر نه، حذفش کنید.
- گواهی‌ها را بررسی کنید: در iOS مسیر Settings ← General ← VPN & Device Management (تنظیمات ← عمومی ← VPN و مدیریت دستگاه)؛ در اندروید تنظیمات ← امنیت ← رمزگذاری و اعتبارنامه‌ها ← اعتبارنامه‌های مورد اعتماد ← کاربر (Trusted credentials → User)؛ در ویندوز مدیر گواهی ← Trusted Root Certification Authorities. هر چیزی که آن برنامه نصب کرده بود را پاک کنید و برنامه را حذف کنید.
- نشتی را بررسی کنید: در حال اتصال یک صفحهٔ تست نشت DNS و یک صفحهٔ تست IPv6 باز کنید تا مطمئن شوید DNS و آدرس‌ها از سرورهای آن می‌روند؛ بعد یک سایت HTTPS باز کنید و ببینید صادرکنندهٔ گواهی همان CA واقعی سایت است.
- گرداننده را بررسی کنید: آیا سایت شرکت یا تیمی را نام می‌برد، می‌گوید چند وقت است کار میکند و پشتیبانی کجاست؛ سیاست بازپرداخت دارد؛ سیاست حریم خصوصی مشخصاً می‌گوید چه چیزی ثبت می‌شود؟
اگر قبلاً یکی را نصب کرده‌اید
- حذفش کنید، بعد جاهایی را که بالا گفته شد بررسی کنید و هر گواهی یا پروفایلی که نصب کرده بود را پاک کنید.
- رمزها را عوض کنید، یعنی بانک، ایمیل و حساب‌های روزمره، به‌خصوص هر حسابی که هنگام استفاده از آن واردش شده بودید.
- در حساب‌هایی که تأیید دومرحله‌ای دارند، سابقهٔ ورود را ببینید و دستگاه‌های ناآشنا را حذف کنید.
- اگر روی روتر نصب شده بود، روتر را به تنظیمات کارخانه برگردانید و یک فریمور رسمی یا قابل بررسی فلش کنید.
چطور خودمان را قابل بررسی کرده‌ایم
همهٔ کلاینتهای LeoTun از سازندگان رسمی و سازمان‌های متنباز شناخته‌شده می‌آیند، یعنی Cisco، OpenVPN، Hiddify و Tailscale، و بدون تغییر بازنشر شده‌اند؛ هر وقت بخواهید میتوانید دانلود ما را با نسخهٔ رسمی یا متنباز عوض کنید. همهٔ پروتکل‌ها استانداردند و با ضبط بسته‌ها قابل بررسی‌اند.
ثبت‌نام فقط یک ایمیل می‌خواهد؛ نه شمارهٔ تلفن، نه مدرک شناسایی. آنچه ثبت می‌کنیم در صفحهٔ «درباره ما» آمده است: ایمیل، طرح، تاریخ انقضا و مدت و حجم هر اتصال، برای صورتحساب؛ بدون محتوا، بدون تزریق تبلیغ، بدون فروش اطلاعات.
نه گواهی، نه مخاطبان، نه موقعیت مکانی. اگر روزی کلاینتی که ادعا میکند مال ماست از شما خواست گواهی ریشه نصب کنید، مال ما نیست.
FAQ
هر چیز رایگانی ناامن است؟
کلاینتهای متنباز، یعنی OpenVPN، Hiddify و Tailscale، رایگان و قابلاعتمادند. خطر در سرویسهای رایگان است، نه نرمافزار رایگان؛ بپرسید سرویس از کجا خرج خودش را درمیآورد.
برنامه‌ای که در فروشگاه برنامه هست امن است؟
حضور در فروشگاه فقط یعنی از بررسی خودکار فروشگاه رد شده؛ چیزی دربارهٔ ثبت سوابق در سمت سرور نمی‌گوید. دسترسی‌ها، شرایط احراز هویت، پروتکل و گرداننده را با ده نشانه بررسی کنید؛ فروشگاه این کار را برایتان نمی‌کند.
از کجا بفهمم یک VPN محتوای من را ثبت میکند؟
از سمت کلاینت نمیشود فهمید. فقط میتوانید بسنجید چقدر امکان بررسی میدهد: پروتکلهای استاندارد، کلاینتهای متنباز، سیاست حریم خصوصی مشخص، گردانندهای قابل شناسایی. اگر هیچکدام از این چهار را ندارد، فرض کنید ثبت میکند.
فریمور روتر هم میتواند همین خطر را داشته باشد؟
بله؛ فریمور با منشأ نامعلوم میتواند کل شبکهٔ خانه را در اختیار بگیرد. فقط OpenWrt رسمی یا فریموری را فلش کنید که منبعش قابل بررسی باشد؛ فریمور ما از OpenWrt ساخته شده و فقط اجزای مسیر و قواعد تفکیک ترافیک به آن اضافه شده است.