OpenWrt چیست؟ روتر نرم‌افزاری، گیت‌وی جانبی و روتر VPN برای چین

روتر معمولی یک محصول تمام‌شده است: سازنده سخت‌افزار اختصاصی را با سیستم خودش جفت می‌کند. امکانات را سازنده تعیین می‌کند. پایدار و کم‌توقع است و چیز زیادی را نمی‌شود در آن عوض کرد.

روتر نرم‌افزاری در اصل یعنی سخت‌افزار همه‌منظوره — یک مینی‌پی‌سی، جعبهٔ صنعتی، برد توسعه، حتی یک کامپیوتر قدیمی یا ماشین مجازی — که یک سیستم‌عامل روتر رویش نصب شده. سخت‌افزار قوی است و پورت زیاد دارد، سیستم را می‌شود آزادانه عوض کرد و امکانات به‌صورت نرم‌افزار اضافه می‌شوند.

در استفادهٔ روزمره معنای این اصطلاح گسترده‌تر شده: روتر معمولی‌ای که یک سیستم شخص ثالث مثل OpenWrt رویش فلش شده هم اغلب روتر نرم‌افزاری نامیده می‌شود. وجه مشترک این دو، سیستمی است که می‌شود عوضش کرد و امکاناتی که می‌شود اضافه کرد، و این دقیقاً همان چیزی است که اجرای VPN روی روتر لازم دارد. فریمور کارخانه به‌ندرت چنین امکانی دارد.

OpenWrt یک سیستم‌عامل متن‌باز برای روترهاست که بر پایهٔ لینوکس ساخته شده و برای تعداد زیادی برند و مدل در دسترس است. مثل سیستم گوشی، بسته‌های قابل‌نصب می‌گیرد: تفکیک ترافیک، فیلتر تبلیغات و پروتکل‌های مختلف VPN همه از همین راه اضافه می‌شوند.

فریمور OpenWrt برای هر مدل جداگانه ساخته می‌شود. هر مدل، و هر نسخهٔ سخت‌افزاری آن، ایمیج خودش را دارد و ایمیج‌ها جایگزین هم نمی‌شوند.

• نسخه‌های رسمی: پروژهٔ OpenWrt منتشرشان می‌کند و فقط امکانات پایه را دارند. بقیه را خودتان نصب و پیکربندی می‌کنید.
• بسته‌های جامعه‌محور: ایمیج‌هایی که در انجمن‌ها و لینک‌های اشتراک فایل دست‌به‌دست می‌شوند و ده‌ها افزونه از پیش نصب‌شده دارند. نمی‌شود بررسی کرد چه کسی ساخته و چه چیزی داخلشان رفته است.
• فریمور اختصاصی: یک سرویس آن را روی OpenWrt برای مسیرهای خودش کامپایل کرده و اتصال و تفکیک ترافیک از قبل در آن آماده است.
• هر بایتی که خانه می‌فرستد از روتر عبور می‌کند، پس منشأ فریمور آن باید چیزی باشد که بتوانید از آن مطمئن باشید. برای اینکه چطور قضاوت کنید، چطور برنامهٔ VPN پرخطر را بشناسیم را ببینید.

روتر اصلی: روتر نرم‌افزاری مستقیم به مودم وصل می‌شود، ورود به اینترنت را انجام می‌دهد و نشانی‌ها را پخش می‌کند، پس همهٔ ترافیک خانه به‌طور ساختاری از آن عبور می‌کند. ساده‌ترین چیدمان است و هیچ چیز نمی‌تواند از کنارش رد شود. هزینه‌اش این است که وقتی خراب شود کل خانه آفلاین می‌شود، و وقتی دارید رویش کار می‌کنید هم بقیه همین‌طور.

گیت‌وی جانبی (bypass gateway): روتر اصلی فعلی همان‌طور که هست می‌ماند. روتر نرم‌افزاری با یک کابل به آن آویزان می‌شود و دستگاه‌ها طوری تنظیم می‌شوند که آن را گیت‌وی و سرور DNS خود بدانند، پس ترافیک پیش از بیرون رفتن از آن دور می‌زند. جذابیتش این است که شبکهٔ فعلی دست نمی‌خورد و فقط بعضی دستگاه‌ها لازم است از آن استفاده کنند. هزینه‌هایش را بهتر است از قبل بدانید:

• وقتی جعبهٔ جانبی خاموش است یا هنگ کرده، همهٔ دستگاه‌هایی که به آن اشاره می‌کنند آفلاین‌اند. اگر گیت‌وی برای کل خانه روی روتر اصلی عوض شده باشد، کل خانه آفلاین است در حالی که روتر اصلی کاملاً سالم است، و همین ردیابی خطا را گیج‌کننده می‌کند.
• IPv6 از کنارش رد می‌شود: روتر اصلی همچنان نشانی IPv6 به دستگاه‌ها می‌دهد و هر چه دستگاه از راه IPv6 بفرستد از روتر اصلی بیرون می‌رود بدون اینکه به جعبهٔ جانبی برسد. نشانه‌اش این است که کارها گاهی درست است و گاهی نه. راه‌حل معمول خاموش کردن IPv6 روی روتر اصلی است.
• ترافیک یک گام اضافه برمی‌دارد و با تنظیمات ناقص، آپلود کند یا بدرفتاری بعضی برنامه‌ها پیش می‌آید — خطاهایی که پیدا کردنشان سخت است.
• گیت‌وی و DNS باید عوض شوند، یا دستی روی هر دستگاه یا در تنظیمات پخش نشانی روتر اصلی. هر دو کمی دانش شبکه می‌خواهند.

چیدمان سوم یک روتر دوم است. روتری با فریمور نصب‌شده پشت مودم یا روتر اصلی فعلی وصل می‌شود و وای‌فای خودش را پخش می‌کند. دستگاه‌هایی که باید از مسیر بروند به آن وصل می‌شوند؛ بقیه روی شبکهٔ قبلی می‌مانند و هیچ‌کدام روی دیگری اثر نمی‌گذارد.

اگر خراب شود، فقط دستگاه‌های روی آن آسیب می‌بینند و بقیه آنلاین می‌مانند. دستگاه‌های روی آن خروجی‌ای ندارند که از کنارش رد شود، پس مشکل IPv6 گیت‌وی جانبی پیش نمی‌آید. هزینه‌اش یک لایهٔ اضافهٔ ترجمهٔ نشانی است و گاهی برنامه‌ای که پورت‌فورواردینگ لازم دارد باید جداگانه تنظیم شود.

روتری با فریمور ما می‌تواند روتر اصلی باشد یا به همین شکل پشت روتر دیگری قرار بگیرد. برای چیدمانی که برای پدر و مادر و تلویزیون استفاده می‌شود، تلویزیون خانه و پدربزرگ و مادربزرگ را ببینید.

هر چه فلش و رم روتر بیشتر باشد، بعد از نصب اجزای VPN جای بیشتری باقی می‌ماند و ارتقاهای بعدی آسان‌ترند؛ مدل‌هایی که فقط ۱۶ مگابایت فلش دارند جای خیلی کمی باقی می‌گذارند و فریمور ما از آن‌ها پشتیبانی نمی‌کند. اینکه یک مدل مشخص فریمور ما را می‌پذیرد یا نه، در فهرست پشتیبانی صفحهٔ روتر آمده است.

• حافظهٔ فلش: جایی که سیستم و بسته‌ها نگه داشته می‌شوند. اگر کم باشد، فریمورهای جدیدتر جا نمی‌شوند، چه برسد به امکانات اضافه.
• رم: فهرست‌های تفکیک ترافیک و ردیابی اتصال‌ها در حافظه نگه داشته می‌شوند. اگر کم باشد، با وصل شدن تعداد کافی دستگاه، روتر گیر می‌کند یا ری‌استارت می‌شود.
• پردازنده: رمزنگاری را انجام می‌دهد. هر چه اینترنت سریع‌تر و دستگاه‌های هم‌زمان بیشتر، اهمیتش بیشتر. وقتی سرعت مسیر دیگر بالاتر نمی‌رود، محدودیت اغلب اینجاست و نه در اینترنت.
• نسخهٔ سخت‌افزاری: یک نام مدل اغلب v1، v2 و غیره را در بر می‌گیرد که تراشه و فلش متفاوتی دارند و فریمورشان جایگزین هم نمی‌شود. برچسب زیر دستگاه را بخوانید و هنگام خرید دست دوم با دقت بیشتری بررسی کنید.
• پورت‌ها و بی‌سیم: برای اینترنت بالای یک گیگابیت، دنبال پورت 2.5G باشید. مینی‌پی‌سی معمولاً وای‌فای ندارد و یک اکسس‌پوینت جداگانه لازم دارد.
• مودم‌روترهای اپراتور معمولاً قابل فلش نیستند. یک روتر دوم پشتشان بگذارید.

برای اینکه فریمور بعد از نصب چه کار می‌کند، فریمور روتر چه کارهایی می‌کند را ببینید. برای اینکه تفکیک ترافیک خوب باید به چه برسد، تفکیک هوشمند ترافیک در روتر VPN چطور کار می‌کند را ببینید.

• خودتان بسازید: سخت‌افزار بخرید، سیستم را نصب کنید، افزونه‌ها را نصب کنید، پیکربندی مسیر را وارد کنید، قواعد تفکیک بنویسید و از آن به بعد به‌روزرسانی‌ها و خرابی‌ها را رسیدگی کنید. بیشترین آزادی را می‌دهد و همان جعبه می‌تواند فیلتر تبلیغات، دانلود و سرویس‌های دیگر را هم اجرا کند. هر مشکلی هم با خودتان است.
• فریمور اختصاصی: اتصال و تفکیک ترافیک از قبل در ایمیج هست. اینجا یعنی ساخت آنلاین فریمور برای مدل شما — بیش از ۶۰۰ مدل OpenWrt پشتیبانی می‌شود — یا خرید دستگاهی که فریمور رویش نصب شده. اجزای اتصال و فهرست‌های تفکیک خودشان به‌روز می‌شوند، بدون فلش دوباره.
• این دو راه در سخت‌افزار فرقی ندارند. فرقشان در این است که چه کسی پیکربندی می‌کند، چه کسی نگهداری می‌کند و وقتی چیزی خراب شد سراغ چه کسی می‌روید.

• می‌خواهید کل خانه پوشش داده شود و نگهداری نخواهد: روتری با فریمور نصب‌شده بخرید. برای انتخاب مدل، انتخاب روتر VPN را ببینید.
• از قبل روتری سازگار با OpenWrt دارید: فریمور ما را خودتان فلش کنید، طبق آموزش فلش کردن فریمور روتر.
• از ور رفتن لذت می‌برید و سرویس‌های دیگری هم روی همان جعبه می‌خواهید: یک روتر نرم‌افزاری بسازید و برای مسیر یک پروفایل OpenVPN وارد کنید. OpenVPN را چطور استفاده کنیم و کی سراغش برویم را ببینید.
• برای پدر و مادر، تلویزیون یا باکس پخش: یک روتر آماده پشت شبکهٔ فعلی. تلویزیون خانه و پدربزرگ و مادربزرگ را ببینید.
• اتاق اجاره‌ای یا خوابگاهی که دسترسی به روتر اصلی ندارید: یک روتر قابل‌حمل پشت آن، به‌عنوان روتر دوم.
• یکی دو گوشی و لپ‌تاپ: روتر لازم نیست؛ کلاینت سبک‌تر است. کدام روش اتصال برای چه موقعیتی را ببینید.